19 yıl çabucak geçti ve Shaquille O'Neal gitti… NBA kariyerine nokta koyduğunu, kendisini twitter'dan iki kelimeyle duyurdu: “Emekli oluyorum.”
1992, dünya basketbol tarihindeki en önemli yıllardan biriydi. O yıl ABD, tarihte ilk kez bir olimpiyata NBA profesyonellerinden oluşan bir kadroyla katılacaktı. Hepinizin hatırlayacağı Rüya Takım’da Michael Jordan, Larry Bird, Magic Johnson, Charles Barkley, Karl Malone, David Robinson gibi yaşayan efsaneler vardı. Bir kontenjan da o yaz kolejden NBA’e geçecek, yani profesyonelliğe ilk adımını atacak bir genç oyuncuya ayrıldı. Nedendir bilinmez, Amerikan basketbolunu yönetenler bu hakkı Duke Üniversitesi’nden Christian Laettner için kullandılar.
Olimpiyattan birkaç ay önce, nisan ayında Final Four için İstanbul’a gelen David Stern’e “Neden Shaqille O’Neal değil de Laettner?” diye sorduğumda şaşırmıştı. “Shaquille O’Neal burada da mı tanınıyor?” dedi. Belki de haklıydı… O zamanlar dünyamız bu kadar küreselleşmemişti henüz… Yeryüzünün bu köşesinde yaşayan bir basketbolseverin, Louisiana State Üniversitesi’nde okurken, ikinci sınıfta profesyonel olma kararı alan genç bir devden haberdar olma ihtimali düşüktü.
MUCİZVEVİ BİR ATLET
Ama O’Neal saklanabilecek bir sır değildi. 20 yaşında, 2.15 boyunda ve 135 kiloydu bir kere! Daha önemlisi, bu cüssesine karşın, sıçradığında 3 metre 75 santim yüksekliğe erişebilen, takımının hızlı hücumlarında herkesten önde koşan mucizevi bir atletti. Lise yıllarında oynadığı Robert Cole Lisesi takımını 69 maçta 68 galibiyete taşımış, üniversitede pek çok rekoru tarihe gömerken, bir maçta 17 blok gibi inanılması güç bir istatistiğe imza atmıştı.
Beklenen oldu ve Shaq, 1992 draft’ında Laettner ile Alonzo Mourning’in önünde, birinci sıradan seçildi. İlk takımı Orlando Magic’ti ve o sıralar yeni kurulmuş bu ekibi kısa sürede omuzlayıp, 1995 NBA Finalleri’ne çıkardı. Finalde Houston’a 4-0 kaybettiler ama Shaq’ın, uzun yıllar lige ağırlığını koyacak, rakip koçların uykusunu kaçıracak olağanüstü bir yıldız olduğu kanıtlanmıştı artık… Kadrosunda dominant pivotlara yer vermesiyle meşhur Los Angeles Lakers’ın, Abdülcabbar sonrası dönemdeki durgunluğunu aşmak için O’Neal’i transfer etmesi hiç şaşkınlık yaratmadı bu yüzden… Ama okuyanın dudağını uçuklatan bir para söz konusuydu; 7 yıl için 121 milyon dolar!
Shaq, Lakers’da Kobe Bryant ile ‘Düşman Kardeşler’i oynarken, 2000’li yıllarda kazanılan peş peşe üç şampiyonluğun mimarlarından biri oldu. Yıllar geçtikçe ağırlaştı ve atletik özelliklerini bir ölçüde yitirdi ama insanüstü gücüyle pota altının tek hâkimiydi. Başarısız geçen sezonun ardından 2004’te Lakers, silbaştan kararı verdiğinde, takımın temel taşı olarak Kobe’yi tutmayı, onu göndermeyi seçti. Buna çok içerledi ve her zaman yaptığı gibi duygularını hiç saklamadı. Ağzına uzatılan her mikrofona ileri-geri konuştu. Belki hem takımda, hem basketbol âleminde yaşı, tecrübesi ve ağırlığı ölçüsünde saygı görememesinin sebebi de buydu; diline hakim olamamak.
Çocukların sevgilisi
Ancak Shaq, bu açık ve doğrudan tavrıyla, güleryüzüyle, bazen kimilerine cıvık gelen şakalarıyla hep popüler oldu. Hayran kitlesinin yaş ortalaması düşüktü ama NBA’in genç kuşaklarca sevilip, geniş kitlelere yayılmasında, All-Star maçlarının şenliğe dönüşmesinde onun payı büyüktü. NBA’in spor endüstrisi ile eğlence dünyası arasında bir yerlerde saf tutmasına, çok farklı pazarlama stratejileriyle gelirlerini katlamasına kapılar açan adam oldu. Bir anlamda, Alaaddin’in lambasından çıkan cindi o… David Stern ile patronlara “Dileyin benden ne dilerseniz” demişti.
2006’da Miami Heat formasıyla şampiyonluk yüzüklerini dörtlerken, bu defa başrolde olmadığını kendisi bile kabul ediyordu. Orada esas oğlan Dwyane Wade’di, bizim ‘kocaoğlan’ ise ikinci keman rolüne düşmüştü. Yine çok sert faullere maruz kalıyor, dönüp elinin tersiyle bir tane yapıştırsa sinek gibi ezeceği adamlara gülüp geçme büyüklüğünü gösteriyor ve evvel ezel en büyük derdi olan faul atışlarına çare bulamıyordu. Öyle ki, koç Pat Riley final serisinde Shaq’a faul yaparlar o da atışları kaçırır diye son çeyreklerde dev pivotu kenarda oturtmak durumunda kalmıştı.
Sonrası malum… Sakatlıklar, hemen her yıl bir transfer (Miami’den Phoenix Suns’a, oradan Cleveland Cavaliers ve Boston’a) derken, tünelin ucu göründü. Bu sezon Boston’un 39 maçında forma giyebilen ‘Big Diesel’ sonunda twitter’dan hepimize el salladı. Lige girdiği ağırlığın üzerine 15 kilo daha koymuştu ve artık dizleri, bu koca gövdeyi taşıyamıyordu.
ARTIK CİN 'LAMBA'YA GERİ DÖNDÜ
Tanrının kendine verdiği yeteneklere bu kadar güvenmeyip, yaz aylarını rap stüdyoları veya Hollywood setleri yerine fizik-kondisyon
merkezlerinde geçirse kariyerini uzatabilir miydi? Belki… Serbest atışları daha iyi kullanabilse, çenesine biraz hâkim olsa, Lakers’a olan kızgınlığı yüzünden son senesinde gidip Boston Celtics’e imza atmasa… Çok daha saygın bir yıldız olurdu muhtemelen… Ama o zaman Shaq olmazdı!
19 YIL BÖYLE GEÇTİ
Kariyeri boyunca 24.3 sayı, 11.6 ribaunt, 2.1 blok ortalamaları tutturdu.
216’sı play-off olmak üzere 1423 maç oynadı. Normal sezonda 28 bin 596, play-off’larda 5250 sayı üretti.
Serbest atışlarda isabet oranı yüzde 50’de kaldı.
Bir maçta kullandığı 11 serbest atışın hepsini kaçırdı! Ayrıca kariyerinde 1 adet üç sayılık atış isabeti var.
Kariyerinin ilk yıllarında smaç yaparken panyayı kırması potalar için de milat oldu. Artık daha güçlüler!
1
994 Dünya Şampiyonası’nda ve 1996 Olimpiyat Oyunları’nda altın madalya kazanan Amerikan Milli Takımı’nda yer aldı.
Müslüman olan Shaq’ın beşi kendisinden olmak üzere altı çocuğu var.
Her zaman basın toplantılarının ve röportajların aranılan adamı oldu. Bir keresinde kendisine Yao Ming’i soran bir Çinli gazeteciye “Ching chong yang, wah ah so” diye cevap vermesi ortalığı karıştırdı. Şakayı anlamayan Asyalılardan özür dilemek zorunda kaldı.
4 şampiyonluk yaşadı, 15 kez All-Star seçildi.
Sayısız takma isimle anıldı. En popüler olanlar: Big Diesel, Big Aristotle, Big Daddy, Shaq Fu, Big Cactus…
